Anasayfa
Anasayfa
İletişim
İletişim
zayiflama.org facebook'da
zayiflama.org twitter'da
zayiflama.org g+'da
العربية
SİTE İÇERİĞİ
Endokrinoloji
Hormonlar ve Görevleri
Hormon Salgı Bezleri
Depresyon ve Hormonlar
Stres Hormonları
Hipotalamus ve Hormonlar
Mutluluk ve Serotonin
Uyku ve Melatonin
Endokrinoloji Nedir?
Metabolizma Nedir?
Endokrinolog Nedir?
Endocrinologist in Istanbul
Zob Müalicə
Hipofiz
Hipofiz Bezi Nedir?
Hipofiz Hormonları
Hipofiz Az Çalışması (Hipofiz Yetmezliği)
Hipofiz Tümörü
Prolaktin Yüksekliği
Memeden Süt Gelmesi ve Prolaktin
Prolaktin Salgılayan Tümör - Prolaktinoma
Erkekte Meme Büyümesi - Jinekomasti
Akromegali - Kontrolsuz Büyüme Hastalığı
Boy Kısalığı
Çok Su İçme Hastalığı (Diyabetes İnsipidus)
Tiroid
Tiroid Bezi Hormonları
Tiroid Kanseri ve Tedavisi
Haşimato Hastalığı
Tiroid Nodülü
Tiroid Çok Çalışması - Zehirli Guatr
Tiroid Az Çalışması - Hipotiroid
Tiroid Tedavisi
Guatr
Guatr Belirtileri
Guatr Nedir?
Guatr Nedenleri
Guatr Tedavisi
Nodüllü Guatr
Paratiroid
Paratiroid Nedir?
Paratiroid Hormon Yüksekliği
Kalsiyum Yüksekliği
Paratiroid Düşüklüğü
Böbreküstü Bezi
Böbreküstü Bezi ve Hormonları
Kortizol Yüksekliği - ACTH Yüksekliği
Kortizol Düşüklüğü - Addison
Böbreküstü Tümörü - Feokromasitoma
Testis Hormon Hastalıkları
Testisler ve Hormonları
Erkeklik Hormonu (Testosteron) Azlığı
Penis, Testis Küçüklüğü
Sertleşme Sorunu - Empotans
Cinsel İstek Azlığı (Kaybı)
Yumurtalık Hormon Hastalıkları
FSH ve LH Nedir?
Östorojen ve Progesteron
Adet Bozukluğu
Polikistik Over Sendromu
Tüylenme
Yüzde Sivilce ve Hormonlar
Kadınlarda Halsizlik ve Yorgunluk
Kemik Erimesi - Osteoporoz
Menopoz
Pankreas Bezi ve Diyabet
Pankreas Bezi ve Hormonları
Şeker Düşüklüğü - Reaktifhipoglisemi
İnsülin Direnci
Gizli Şeker
Şeker Hastalığı
Tip 1 Diyabet Tedavisi
TİP 2 Diyabet
Diyabet Diyeti
TİP 1 Diyabet
İnsülin Tedavisi
Kan Şekeri Kaç Olmalı?
Hormon Hastalık Belirtileri
Üşüme
Aşırı Terleme Nedenleri
Yorgunluk ve Hormonlar
Unutkanlık
Aşırı Kilo Verme
Tırnak Kırılması
Ürik Asit Yüksekliği
Kramp Girmesi
Saç Dökülmesi
Diyet
Değişim Listesi
Gıda Grupları
Glisemik İndeks Değerleri
Glisemik İndeks Nedir?
Glisemik İndeks Diyeti
Diyet Listesi
Kilo Verme
Diyet Yemekleri
Egzersiz
Bazal Metabolizma
Yeme Davranışı Bozuklukları
Gece Yeme Sendromu
Zayıflama
Neden Kilo Alırız?
Zayıflamak İçin
Metabolizma Yavaşlığı
Metabolizma Nasıl Hızlandırılır?

Boy Kısalığı

Büyüme olayı  karışık  ve kompleks bir olaydır. Normal büyüme hızındaki değişiklikler hem  hormon hastalıklarından hem de hormon dışı başka hastalıklardan kaynaklanabilir.

Büyüme ve boyun artmasında  büyüme hormonu,  IGF, seks hormonları ve tiroid hormonlarının  büyük etkisi vardır.

Boyu Etkileyen Faktörler:

Boyu etkileyen birçok faktör vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:

1. Anne ve babanın boyu:

Genetik etkenler büyüme ve gelişme potansiyelinin önemli belirleyicileridir. Bu nedenle anne ve babanın boyu çocuğun boyunu etkiler.

2. Sosyal ve Ekonomik Faktörler:

Kısa boylu olmanın en önemli  nedeni yetersiz beslenme, iyi sağlık koşullarında olmamadır. Aynı ırktan olup aynı bölgede yaşayanlardaki boy farklılığı beslenmeden çok etkilenir.

3. Beslenme:

Beslenme yetersizliği boy kısalığının en önemli  etkenidir.

4. Psikolojik Faktörler:

Psikolojik stres ve psikiyatrik hastalıklar boyun kısa olmasına neden olabilir.

5. Kronik Hastalıklar: boyun kısa olmasına neden olur.
 
Boy Kısalığı Nedenleri:

Boy kısalığının en önemli nedenleri aşağıda verilmiştir:

• Osteokondroplazi denen genetik kemik gelişim bozuklukları
• Kromozom hastalıkları
• Beslenme bozukluğu
• Bağırsak hastalıkları
• Karaciğer, böbrek ve kalp hastalıkları
• Kan hastalıkları
• Tip 1 Şeker Hastalığı
• Tiroid hormon azlığı
• Paratiroid Hormon Bozukluğu
• D vitamini eksikliği-raşitizm
• Hipofiz bezi yetmezliği
• Büyüme hormonu  az salgılanması
• Genetik olarak  boy kısalığı

Osteokondrodisplaziler kemik veya kıkırdak ya da her ikisindeki bozukluklar sonucu ortaya çıkan bir grup hastalıklardır. Başlıca ortak özellikleri şunlardır;

1) genetik geçiş,

2) el-ayak, omurga veya kafatası kemiklerinin şekil ve boyut anormallikleri,

3) kemiklerde  bozukluklar olmasıdır.

Kromozom hastalıklar boy kısalığına neden olabilir. Bunlardan  en önemlisi down sendromudur. Down sendromu veya diğer adıyla trizomi 21  kromozomal bozukluk sonucu boy kısalığı oluşmasının  en sık nedenidir. Yaklaşık 1 / 600 canlı doğumda görülür. Down sendromlu çocuklar normallere oranla yaklaşık 2-3 cm daha kısa ve 500 gram daha az ağırlığa sahiptirler. Boy kısalığı kemik yaşındaki gerilikle birliktedir,  ergenlikte boy artışı gecikmiş ve yetersiz düzeydedir. Erişkin erkekler ortalama 135-170 cm, erişkin kızlar ise 127-158 cm boyda olurlar. Down sendromu ve diğer kromozomal bozukluklardaki boy kısalığının nedeni bilinmemektedir.
 
Beslenme Bozukluğu

Yetersiz beslenme, yetersiz enerji  alımı veya protein alımı büyüme geriliğine yol açar.

Hem  ani  hem de  devamlı beslenme bozukluğu  büyüme hormonu ve IGF-1 hormonunun etkisini azaltır. Aslında büyüme hormonu  bu durumlarda  kanda yüksek olsa da etkin değildir.

Büyüme geriliğinin eşlik ettiği birçok  hastalıkta protein-kalori  alımı bozukluğu vardır. Böbrek yetmezliği,  barsak hastalığı,  kalp hastalıkları,  kalp yetmezliğinde, sinir ve beyin  hastalıklarında ve diğer bazı hastalıklarda iştah kaybı  vardır. Bu hastalıkların bazılarında diyette çinko, demir ve vitaminler gibi, normal büyüme ve gelişme için temel olan maddeler de eksiktir. Yetersiz beslenme, diyet uygulaması veya bazı gıdalara orantısız bir şekilde düşkünlük sonucu da olabilir.

Ergenlik  döneminde özellikle kız çocukları kilo almamak amacıyla gereksiz bir kalori kısıtlamasına gidebilirler. Anoreksia nervoza ve bulimia gibi hastalıklar istemli kilo kaybının en kötü sonuçlarıdır ve sonuçta  büyüme ve gelişme geriliğine neden olabilir. Bu dönemde  beslenme  bozukluğu  ergenlik veya  adet başlamasının gecikmesine neden olabilir.

Bağırsak Hastalıkları:

Barsaklardan gıdaların emilmesinde bozukluk oluşturan hastalıklarda büyüme ve gelişme geri kalabilir. Bu gibi olgularda büyüme geriliği diğer belirtilerden önce kendini gösterebilir. Dolayısıyla, açıklanamayan büyüme geriliğinde gluten-enteropatisi (çölyak hastalığı) ve rejyonal enteritis (Crohn hastalığı) da akılda bulundurulmalıdır. Bu hastalıklarda serum IGF-I düzeyi düşük olup bu durum, GH eksikliği veya IGF-I yetersizliğine yol açan diğer durumlardan ayrım yapmada önemlidir.

Karaciğer, Böbrek ve Kalp Hastalıkları:

Çocukluk çağında  eğer  karaciğer hastalığı varsa  gıda alımında azalma, yağ ve yağda eriyen vitamin  emilim bozukluğu, mineral alımında  yetersizlik,  büyüme hormonu-IGF-I sisteminde anormallikler gibi mekanizmalarla büyüme geriliği oluşabilir.   Doğumsal  kalp hastalıkları veya konjestif kalp yetmmezliği büyüme geriliği meydana gelebilir.

Böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olan her durumda büyüme geriliği meydana gelir. Böbrek yetmezliğinde büyüme geriliğinin çok  sayıda sebebi vardır; D-vitamini yapımında azlık sonucu  kemikte erime, kalori alımında azlık,  protein kaybı, insülin direnci, kansızlık, kalp fonksiyonlarının bozulması, GH ve IGF-I yapımı ve etkisinde azalma bunlardan başlıcalarıdır.

Kan Hastalıkları:

Orak hücreli anemi (kansızlık) gibi  süregen anemilerde büyüme geriliği görülmektedir. Ergenlik döneminde boy ve kilonun geri kalması diğer dönemlere oranla daha belirgindir.

Tip 1 Şeker Hastalığı

Tip 1  şeker hastası  çoğu çocuk, özellikle  ergenlik  öncesi dönemde normal büyürler ancak  ergenlikte büyüme geriliği belirgin hale gelir. Uzun süreli kontrolsüz seyreden diyabette hemen her zaman büyüme geriliği oluşmaktadır.

Tiroid Hormon Azlığı:

Doğuştan olan tiroid yetmezliği  yaklaşık 4000 canlı doğumda 1 görülen bir bozukluktur. Zamanında fark edilip tedavi edilmeyen olgularda büyüme ve gelişme ciddi ölçüde geri kalır.

Paratiroid Hormon Bozukluğu (Psödohipoparatiroidizm)

Bu hastalıkta büyüme geriliği, el parmaklarda küçüklük, yuvarlak bir yüz,  kalsiyum düşüklüğü, fosfat artışı vardır. Çocuklarda boy kısalığı, obezite, kısa el kemikleri, derialtı kireçlenme, yuvarlak yüz ve zeka geriliği vardır.

D Vitamini Eksikliği- Raşitizm

Geçmişte D vitamini eksikliği boy kısalığının başta gelen nedeniydi ve sıklıkla  beslenme bozukluğu,  bağırsak emilim bozukluğu, karaciğer hastalığı veya kronik böbrek yetmezliği ile birlikte bulunurdu. Güneş ışığından yeterince yararlanmayan ve besinlerine D vitamini ilavesi yapılmayan çocuklarda  D vitamini eksikliği görülür. Bu tür raşitik olgularda alın kısmında sişkinlik ve bacaklarda eğrilme vardır.

Büyüme Hormonu Eksikliği

Hipofiz yetmezliği  nedeniyle veya sadece  büyüme hormonunda eksiklik nedeniyle oluşur.

Boy Kısalığında Yapılacak Tetkikler:

Büyüme Hormonu (GH)  eksikliğinin tanısı için büyüme hormonu ve IGF-1 düzeyleri ölçülür. Ancak sadece ölçüm yetmez. Bu kişilerde  açlık, uyku, egzersiz sonrası büyüme hormonu ölçülebildiği gibi levodopa, klonidin, glukagon, propranolol, arginin ve insülinle yapılan uyarı testleri kullanılır.  Bir çocukta GH yetersizliği teşhisi konulması için en az 2 testte anormallik olmalıdır.

Boy kısalığı olan bir kişide yukarıda belirtilen kan hastalıkları, karaciğer, böbrek ve kalp hastalığı olup olmadığını anlayacak tetkikler yapılmalıdır. Bu arada kanda kalsiyum, mağnezyum, parathormon, tiroid hormonları da mıutlaka ölçülmelidir.

Boy kısalığı olan kişilerde kemik yaşı tayini için el-bilek filmi çekilir. Kemik yaşı 20 ve üzeri ise kemiklerin uzamasını sağlayan epifizler kapandığı için o kişi artık uzamaz.

Boy Kısalığında Tedavi

Büyüme geriliği böbrek yetmezliği, bağırsak hastalığı, karaciğer ve  kalp hastalığı gibi altta yatan  bir hastalığa bağlıysa, tedavi doğrudan bu sebeplere yöneltilmelidir.

Tiroid yetmezliğindeki büyüme geriliğinin tedavisi için tiroid hormon tedavisi  gerekir.

Büyüme hormon eksikliği varsa   büyüme hormon ilaçları kullanılır

© 2017 Prof. Dr. Metin ÖZATA
MEHMET AKMAN (AKFAN) SOKAK
NO: 15 KAT 2 KOŞUYOLU
KADIKÖY -İSTANBUL
Tel: (216) 348.65.19 GSM: (530) 264.98.98
Neo Tasarım Hizmetleri